Perspectief en standpunt

Perspectief

Bij fotografie gebruik je perspectief en lijnen om je foto aantrekkelijk te maken of een bepaalde boodschap mee te geven. Zo kun je iets kleins groot laten lijken, of andersom. Ook kun je iets relatief saais spannender maken. Dit gaat niet alleen op voor je eigen vakantiekiekjes, maar bijvoorbeeld ook voor fotografie ten behoeve van kranten, tijdschriften en beeldmateriaal voor op websites en tv.

Persfotografen en -filmers maken hier zeker gebruik van. De werkelijkheid blijft hetzelfde maar kan het tegelijkertijd heel anders uitzien. Een klein groepje mensen kan door het perspectief te veranderen een menigte lijken. Denk hierbij ook aan propaganda. Een klein iemand kan door deze manier van perspectief gebruiken ineens groot en intimiderend overkomen. In films maken ze van dit principe ook dankbaar gebruik. Denk bijvoorbeeld aan de hobbits in de Lord of the Rings trilogie. De acteurs waren mensen van gemiddelde afmeting. Door het juiste perspectief te kiezen leken ze kleiner.

klein groepje of menigte

Maar nu komt het spannendste. Perspectief verandert als je van standpunt verandert! Dat is met fotografie zo. En elke standpunt wijziging leidt tot een perspectief verandering. Het beeld verander en brengt daardoor een andere sfeer of boodschap.

Het meest opmerkelijke is nu dat dit ook het geval is in de rest van het leven. Op je werk, thuis, in je relaties. Verander van standpunt en je perspectief wijzigt. Als je dit doet en daaraan een beetje inlevingsvermogen toevoegt, je begrip voor andere standpunten en perspectieven toeneemt. Dat schept ruimte en tolerantie. Juist hierdoor kunnen we komen tot compromissen, tot samenwerken en samen werken, tot … en ze leefden nog lang en gelukkig!

Kortom; wil je een ander perspectief? Verander dan je standpunt.

En nee, dit gaat niet ten koste van de werkelijkheid. Hoogstens neemt je flexibiliteit toe, je relativeringsvermogen en realiteitszin, en mogelijk je oplossend vermogen.

Hoe erg is dat?

Zien en kijken

Zien en kijken

Als waarnemen de sleutel is tot kritisch denken, hoe verhoudt zich dat dan tot zien en kijken? Natuurlijk, waarnemen is veel meer dan zien en kijken! Ook bijvoorbeeld horen en luisteren past daarbij, of welke van onze zintuigen dan ook. Hier richt ik mij tot zien en kijken. Omdat ik zoveel en zovelen hun waarnemingen baseren op beeld, en omdat ik fervent fotograaf ben.
Even terug naar zien en kijken. Met het zintuig ogen kunnen we zien, maar dat is instrumenteel. Visueel waarnemen lijkt veel breder. Wat we zien lijkt te zijn wat we kennen, of zoals sommigen claimen we zien wat we zijn. Dat waar we geen referentie aan hebben, onze hersenen doen iets met het visueel waarnemen en ordent op patronen, lijken we niet waar te kunnen nemen. Denk bijvoorbeeld eens aan het verhaal over de indianen die de schepen van Columbus niet konden zien, terwijl ze aan de horizon opdoemden.
Er is nog iets anders. Wat we bestuderen, bekijken, gedraagt zich anders als wanneer we er niet naar kijken. Hierbij kun je denken aan het fenomeen in de kwantummechanica, waarbij kwantumdeeltjes afgevuurd worden op een wand met twee spleten. De verdeling over de spleten en het patroon erachter, verandert als we het proberen te detecteren. Afhankelijk van het proberen te detecteren veranderen fundamentele eigenschappen, gedraging als een golf of een deeltje (https://fragementen.blog/2016/12/18/5-bizarre-feiten-over-kwantummechanica/ ).
Visueel waarnemen, zien en kijken, wordt geholpen en gehinderd door ons brein. Nog een voorbeeld wat iedereen wel kent is de plaat van de jonge en de oude vrouw. jonge en oude vrouw
Nog ingewikkelder wordt het als ons brein aan het creëren slaat! Ons brein vult aan, en vult in wat er niet is. Een goed voorbeeld hiervan is het dia-negatief van een vrouw een puntje op haar neus. Kijk er 15 seconden gefocust naar en kijk dan vervolgens naar het witte vlak.
invulling negatief naar positief en creatie van niets naar iets

Op miraculeuze wijze zien we de vrouw even in kleur op een wit vlak waar niets aanwezig is!
Dat zien en kijken objectief is lijkt aan de hand van deze voorbeelden niet vol te houden. Het is niet bij voorbaat zeker of hetgene waargenomen wordt ook waar is, nietwaar?
Ik weet het, ik maar uiterst ongenuanceerde stappen, van het ene naar het andere. In komende blogitems vul ik graag aan. Vanuit mijn perspectief lijkt het in ieder geval zinvol om de dialoog aan te gaan met elkaar over wat we waarnemen, en om onze waarneming te scherpen.
De prachtige eigenschap van fotografie is om de tijd stil te zetten en de dialoog te openen over wat waargenomen wordt (de jonge of de oude vrouw). Op het moment dat deze dialoog geopend is zullen de ‘oh, zie jij het zo!’ zeker naar voren komen.

Er meer over weten en met aandacht voor elkaar in dialoog gaan? Daar helpt okkofoto’s organisatieportret jou en je team of organisatie graag bij.
Meer informatie daarover, mail dan naar okko@organisatieportret.nl